Tết Hạ Nguyên
(Rằm tháng 10, Tết Cơm Mới)
Ngày âm lịch
15 tháng 10
Năm 2026 (dương lịch)
23/11/2026
Tết Hạ Nguyên — rằm cuối cùng trong Tam Nguyên (Thượng Nguyên rằm tháng Giêng, Trung Nguyên rằm tháng 7, Hạ Nguyên rằm tháng 10). Là lễ cảm tạ Hành Khiển và Thủy Quan vị thần nước.
Ý nghĩa
Cuối mùa thu, mùa thu hoạch — gia đình cảm tạ thần linh đã cho mùa vụ tốt. Một số vùng nông nghiệp gọi là Tết Cơm Mới — ăn cơm gạo nếp mới gặt.
Nguồn gốc
Tín ngưỡng Đạo giáo — Tam Nguyên ứng với Thiên Quan (Thượng), Địa Quan (Trung), Thủy Quan (Hạ). Hạ Nguyên là ngày sinh Thủy Quan Đại Đế — vị thần ban phước về nước, tránh nạn lụt lội.
Nghi thức
1. Cúng gia tiên
Mâm cúng rằm đầy đủ — cảm tạ tổ tiên và Thủy Quan đã bảo vệ gia đình suốt năm. Ăn chay nếu có thể.
2. Đi chùa
Phật tử và người dân đi chùa cầu an cuối năm — bù lại nếu chưa thường xuyên.
3. Cúng Tết Cơm Mới (vùng nông thôn)
Ở các vùng có mùa gặt cuối năm, gia đình nấu cơm gạo mới — cúng tổ tiên trước khi cả nhà ăn. Biểu trưng tạ ơn mùa vụ.
Mâm cỗ / Lễ vật
- Cơm gạo mới
- Bánh trôi nước
- Xôi gấc
- Hoa quả thu (hồng, na, bưởi)
- Hương, nến, vàng mã
Món ăn đặc trưng
- Cơm gạo mới
- Bánh trôi nước (rằm)
Lưu ý
Hạ Nguyên ít phổ biến tại các đô thị hiện đại — chủ yếu giữ ở miền Bắc nông thôn. Là dịp tốt để gia đình quây quần — chuẩn bị tâm thế đón đông và Tết Nguyên Đán sắp tới.