Tết Hàn Thực
(Tết Bánh Trôi)
Ngày âm lịch
Mùng 3 tháng 3
Năm 2026 (dương lịch)
19/4/2026
Tết Hàn Thực — 'Hàn' nghĩa lạnh, 'Thực' nghĩa ăn — tức là ngày ăn đồ nguội. Phong tục Việt biến tấu thành ngày làm bánh trôi, bánh chay cúng tổ tiên.
Ý nghĩa
Tưởng nhớ tổ tiên qua món bánh trôi nước (tròn trắng) và bánh chay (bột nếp nhân đỗ xanh). Hai loại bánh tượng cho sự gắn bó và tinh khiết.
Nguồn gốc
Nguồn gốc Trung Quốc — kỷ niệm Giới Tử Thôi (thời Xuân Thu) chết cháy không ăn lửa nóng. Người Việt giữ tên lễ nhưng nội dung khác — không kiêng lửa, chỉ làm bánh.
Nghi thức
1. Làm bánh trôi, bánh chay
Cả gia đình cùng làm bánh trôi (vo viên nhỏ, nhân đường phên, luộc trong nước sôi rồi rưới đường) và bánh chay (vo viên lớn, nhân đỗ xanh, luộc trong nước đường gừng).
2. Cúng tổ tiên
Bày 3 đĩa bánh trôi, 3 đĩa bánh chay lên bàn thờ tổ tiên. Thắp hương khấn cảm tạ và xin tổ tiên phù hộ.
Mâm cỗ / Lễ vật
- Đĩa bánh trôi (5-7 viên/đĩa)
- Đĩa bánh chay (3 viên/đĩa)
- Hoa quả
- Trầu cau, hương, nến
Món ăn đặc trưng
- Bánh trôi nước
- Bánh chay nhân đỗ xanh
Lưu ý
Bánh trôi truyền thống chỉ làm tại nhà — đặt sẵn ngoài chợ kém ý nghĩa. Trẻ em hứng thú với việc vo bánh — cơ hội dạy phong tục cho con cháu.